โรคพิษสุนัขบ้า (Rabies) หรือโรคกลัวน้ำ เป็นโรคติดเชื้อร้ายแรงจากสัตว์สู่คน เกิดจากไวรัสที่เข้าสู่ร่างกายทางบาดแผลผ่านการถูกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (เช่น สุนัข แมว) กัด ข่วน หรือเลีย โรคนี้เมื่อแสดงอาการแล้ว ไม่มียารักษาและเสียชีวิตเกือบทุกราย แต่สามารถป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีนก่อนและหลังสัมผัสเชื้อทันที [1, 2]

🚨 อาการของโรค (ในคน)

แบ่งออกเป็น 3 ระยะหลักๆ ได้แก่: [1, 2]

1. ระยะอาการนำ: มีไข้ต่ำ ปวดหัว อ่อนเพลีย เจ็บคอ และมักมีอาการคันหรือชาแสบบริเวณรอยแผลที่ถูกกัด แม้แผลนั้นจะหายดีแล้วก็ตาม
2. ระยะตื่นเต้น: กระสับกระส่าย ไวต่อแสงและเสียง กลืนลำบาก โดยเฉพาะอาการ "กลัวน้ำ" (ดื่มน้ำไม่ได้เนื่องจากกล้ามเนื้อคอหกเกร็ง) น้ำลายไหลย้อน และอาจมีอาการเพ้อคลั่ง
3. ระยะอัมพาต: กล้ามเนื้ออ่อนแรง หมดสติ และเสียชีวิตในที่สุด (ระยะเวลาตั้งแต่เริ่มแสดงอาการจนเสียชีวิตมักไม่เกิน 10 วัน) [1, 2]

🩺 สิ่งที่ต้องทำเมื่อถูกสัตว์กัด/ข่วน (การปฐมพยาบาลเบื้องต้น)

1. ล้างแผล: ฟอกทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาดและสบู่ให้ลึกถึงต้นตอของแผลอย่างน้อย 10-15 นาที ล้างเบาๆ ห้ามถูรุนแรง
2. ใส่ยา: ทายาฆ่าเชื้อ เช่น โพวิโดนไอโอดีน (เบตาดีน) ที่แผล
3. ไปพบแพทย์: เข้ารับการฉีดวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าและเซรุ่มทันทีที่สถานพยาบาลหรือโรงพยาบาลใกล้บ้าน [1]

🏥 สถานที่ขอรับคำปรึกษาและการรักษาในประเทศไทย

คุณสามารถเช็คจุดบริการฉีดวัคซีน และข้อมูลพื้นที่เฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้าแบบเรียลไทม์ได้จากหน่วยงานทางการแพทย์:

• ตรวจสอบรายงานพื้นที่ควบคุมการระบาดและจุดฉีดวัคซีนได้ที่ ระบบสารสนเทศเพื่อการเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า (Thai Rabies Net)
• ปรึกษาข้อสงสัยด้านอาการและการปฏิบัติตนเพิ่มเติมได้จาก กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข หรือสายด่วน 1422

🛡️ การป้องกัน

• พาสัตว์เลี้ยงฉีดวัคซีน: นำสุนัขและแมวไปฉีดวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าเป็นประจำทุกปี
• หลีกเลี่ยงการถูกกัด: ไม่แหย่ ไม่เล่น หรือเข้าใกล้สัตว์ที่ไม่คุ้นเคย หรือสัตว์ที่ดูมีอาการผิดปกติ (เช่น ดุร้าย น้ำลายฟูมปาก